WordPress SEO ve Yayın Bilgileri SEO başlığıÜçgen Define İşareti: Oyma ve Kabartma Ne Anlama Gelir?Kalıcı bağlantı (slug)ucgen-define-isareti-oyma-kabartmaOdak anahtar kelimeÜçgen define işaretiİkincil anahtar kelimelerüçgen oyma işareti, üçgen kabartma, ters üçgen, kaya işaretleri, Hitit seramik işaretleri, arkeolojik sembollerMeta açıklamasıÜçgen define işaretinin arkeolojik örneklerini, oyma-kabartma farkını, tarihsel sembol kullanımını ve Türkiye’deki yasal define arama kurallarını inceleyin.Kategori önerisiKaya İşaretleri ve SembollerEtiketlerÜçgen İşareti, Üçgen Oyma, Üçgen Kabartma, Hitit, Arkeoloji, Kaya İşaretleri, Tarihi SembollerÖne çıkan görsel01-ucgen-oyma-ve-kabartma.webp Üçgen Define İşareti Ne Anlama Gelir? Üçgen Oyma, Kabartma ve Tarihsel Semboller Üçgen, insanlık tarihinin farklı dönemlerinde ve birbirinden uzak coğrafyalarda kullanılan temel geometrik biçimlerden biridir. Taş yüzeylerde oyma veya kabartma olarak; seramiklerde kazıma ya da boya işareti olarak; mezar stellerinde ve mimari eserlerde ise bezeme veya sembolik tasvir olarak karşımıza çıkabilir. Define araştırmalarıyla ilgilenen çevrelerde “üçgen define işareti” adı verilen şekillere yön, mezar, oda, geçit veya gömü anlamları yüklenebilmektedir. Ancak bu yorumların hepsini doğrulayan, her dönemde ve her bölgede geçerli ortak bir arkeolojik işaret sistemi bulunmamaktadır. Kısa cevap: Üçgen biçimli bir oyma veya kabartma tek başına define, altın, mezar ya da belirli bir noktayı göstermez. Anlamı; bulunduğu nesneye, tarihsel döneme, yapım tekniğine ve arkeolojik bağlama göre araştırılır. Üçgen İşareti Nedir? Önce Biçimini Doğru Tanımlamak Gerekir “Üçgen işaret” günlük dilde geniş bir tanımdır. Bir kaya yüzeyinde üç çizginin birleşmesiyle oluşan şekil, taşın içinden çıkarılmış üçgen bir oyuk, çevresinden yüksek bırakılmış bir kabartma veya seramik üzerine fırınlama öncesinde çizilmiş bir üretim işareti aynı kategoride değerlendirilmemelidir. Arkeolojide biçim kadar nesnenin kendisi de önemlidir. Bir mezar stelinin alınlığındaki üçgen, anıtın mimari düzeninin parçası olabilir. Bir kabın üzerinde yer alan üçgen, üretim ve dağıtım sürecine ilişkin bir işaret olabilir. Kaya yüzeyindeki tek bir üçgen ise ancak bulunduğu alanın bütünüyle birlikte anlamlandırılabilir. Üçgen Oyma, Kabartma ve Kazıma Arasındaki Fark Temsili canlandırma: Bir taş yüzeyinde içeri doğru oyulmuş üçgen ile yüzeyden yükseltilmiş üçgenin karşılaştırması. Görsel alt metni: Taş yüzeyinde oyma ve kabartma üçgen örneklerinin karşılaştırılması 1. Üçgen oyma Üçgen oyma, taşın yüzeyinden malzeme çıkarılarak oluşturulan ve çevresindeki yüzeye göre daha aşağıda kalan şekildir. Oyuk kenarlarında keski, kazıma veya vurma işleminden kaynaklanabilecek izler bulunabilir. Ancak tek başına alet izi veya düzgün kenar, işaretin yaşını ve amacını belirlemez. Taşın cinsi, doğal çatlakları, yüzeyin zaman içinde maruz kaldığı aşınma ve şeklin çevresindeki diğer izler birlikte incelenmelidir. Sonradan yapılmış bir müdahale de eski görünümlü bir yüzeyde bulunabilir. 2. Üçgen kabartma Kabartmada üçgen biçimli bölüm, çevresindeki taş yüzeyinden daha yüksek bırakılır. Bu teknik özellikle mimari elemanlarda, mezar stellerinde, sunaklarda ve anıtsal taş eserlerde görülebilir. Kabartmanın bir yapının parçası olması, onu bağımsız bir işaret gibi yorumlamayı sakıncalı hâle getirir. 3. Kazıma veya çizgi biçimindeki üçgen Bazı örneklerde üçgen, derin bir oyuk veya yükseltilmiş bir kabartma değildir; yüzeye çizilmiş ya da kazınmış üç çizginin birleşmesiyle oluşur. Seramik üzerindeki üretim işaretleri bu gruba girebilir. İşaretin pişirimden önce mi sonra mı yapıldığı, arkeolojik değerlendirme açısından önemli olabilir. Arkeolojide Üçgen Motifinin Belgelenmiş Kullanımları Üçgen motifinin tarihsel eserlerde kullanıldığına ilişkin örnekler vardır. Ancak bu örnekler, günümüzde halk arasında “define işareti” olarak yorumlanan her üçgenin aynı anlama geldiğini göstermez. Aşağıdaki iki araştırma, motifin farklı nesne ve bağlamlarda nasıl değişebildiğini göstermektedir. Kappadokya mezar stellerinde Argaios Dağı tasviri Antik dönem mezar steli biçiminden esinlenen, üçgen alınlık ve kabartma bezemeli temsili canlandırma. Görsel alt metni: Üçgen alınlıklı antik dönem mezar steli biçiminde temsili canlandırma Murat Ufuk Kara’nın 2016 yılında Cedrus dergisinde yayımlanan “Kappadokia Stelleri Üzerindeki Argaios (Erciyes) Dağı Betimlemesi” başlıklı araştırması, üçgen motifinin tarihsel bağlam içinde yorumlanmasına ilişkin somut bir örnektir. Çalışmada, bazı Kappadokya mezar stellerinin alınlık bölümlerinde üçgen biçimli tasvirler bulunduğu; bu üçgenlerin köşelerinde yuvarlak kabartmalar yer aldığı aktarılır. Benzer tasvirlerin bölge sikkelerinde, değerli taşlarda ve başka eserlerde de görülmesi nedeniyle motifin Argaios Dağı’nı, yani Erciyes’i temsil ettiği düşünülmektedir. Antik dönemde Argaios’un kutsal kabul edilmesi bu yorumu destekleyen kültürel bağlamı oluşturur. Buradaki önemli ayrıntı şudur: Araştırmacı üçgeni yalnızca geometrik şekline bakarak yorumlamaz. Mezar steli, alınlık düzeni, köşelerdeki kabartmalar, sikkeler ve bölgesel inanç sistemi birlikte değerlendirilir. Bu nedenle söz konusu örnek, kaya üzerine yapılmış bağımsız bir üçgen oymanın dağ veya define anlamına geldiğini kanıtlamaz. Tatarlı Höyük’te Hitit dönemi seramiklerindeki üçgen işaretler Hitit dönemi seramiklerindeki geometrik işaretleri anlatan temsili seramik parçası canlandırması; gerçek kazı buluntusu değildir. Görsel alt metni: Seramik parçaları üzerinde üçgen ve geometrik işaretleri gösteren temsili görsel Özlem Oyman-Girginer’in 2022 yılında Amisos dergisinde yayımlanan “Tatarlı Höyük Hitit İmparatorluk Dönemi Seramiklerinde Çömlekçi İşaretleri” başlıklı makalesi, üçgen biçiminin başka bir kullanımını ortaya koyar. Araştırmada, Adana’nın Ceyhan ilçesindeki Tatarlı Höyük’te 2007–2016 yılları arasındaki kazılarda ele geçen, üzerinde işaret bulunan on seramik parçası tanıtılır. İlgili tabaka Geç Tunç Çağı’na aittir ve buluntular yaklaşık MÖ 14–13. yüzyıllara tarihlenir. İşaretlerin seramikler fırınlanmadan önce kazındığı belirtilir. İncelenen işaretler arasında şevron, üçgen ve çarpı biçimleri bulunur. Üçgen işaretli parçaların bazılarında üçgen ters, bir örnekte ise düz konumdadır. Makalede, benzer üçgenlerin başka Hitit merkezlerinde de görüldüğü; bazı örneklerin Luvi hiyerogliflerindeki “kral” işaretiyle ilişkilendirildiği aktarılır. Bununla birlikte Tatarlı Höyük örneklerinin işlev ve anlamının kesin biçimde çözülemediği özellikle vurgulanır. Çömlekçi işaretleri üreticiyi veya atölyeyi belirleme, kapları gruplandırma, sahiplik, içerik, ölçü ya da dağıtım süreçleriyle ilişkili olabilir. Araştırma, işaretlerin anlamı konusunda tek bir açıklama bulunmadığını belirtir. Dolayısıyla bu seramik örnekleri, kaya üzerindeki üçgenlerin define gösterdiği şeklinde yorumlanamaz. Düz, Ters, Çift veya İç İçe Üçgen Ne Anlama Gelir? Define anlatılarında üçgenin yukarı ya da aşağı bakması, birden fazla üçgenin birleşmesi, üçgenin içinde nokta veya çizgi bulunması gibi ayrıntılara özel anlamlar yüklenir. Bu yorumlar yöreden yöreye değişebilir. Ancak bu biçimlerin her biri için geçerli, arkeolojik olarak doğrulanmış evrensel bir anlam anahtarı yoktur. Düz üçgen Tepe noktası yukarı bakan üçgen, mimari alınlık, dağ tasviri, geometrik bezeme veya başka bir sembolik düzenlemenin parçası olabilir. Sadece yukarı bakması, bir yönü ya da gömü noktasını gösterdiğini kanıtlamaz. Ters üçgen Ters konumlandırılmış üçgenler de tarihsel eserlerde ve seramik işaretlerinde görülebilir. Tatarlı Höyük araştırmasında ters üçgen biçimli seramik işaretleri belgelenmiştir. Bu örneklerin seramik üzerindeki üretim/kap işaretleri bağlamında bulunması, ters üçgenin tek başına define anlamına gelmediğini gösterir. Çift üçgen veya iç içe üçgen İç içe veya üst üste yerleştirilmiş üçgenler bir bezeme düzeni, geometrik kompozisyon ya da belirli bir kültürel sembolün parçası olabilir. Anlam belirlemek için motifin bulunduğu nesnenin bütünü, tekrar düzeni ve benzer tarihli örneklerle ilişkisi araştırılmalıdır. Üçgenin yanında daire, çizgi veya küçük oyuk bulunması Bir üçgenin yanında görülen daire, nokta, çizgi veya küçük çukurun otomatik olarak mesafe, yön ya da sayı ifade ettiği söylenemez. Bu ayrıntılar doğal taş yapısından, sonradan oluşan hasardan veya aynı kompozisyon içindeki başka bir bezeme unsurundan kaynaklanabilir. Kaya Üzerindeki Üçgen İnsan Eliyle mi Yapılmış, Doğal mı Oluşmuş? Kaya yüzeyinde üçgen biçimli oyma görünümü; yapay zekâ ile hazırlanmış temsili görsel. Görsel alt metni: Doğal kaya yüzeyinde üçgen biçimli oyma örneği Kaya yüzeylerinde çatlaklar, tabakalanma, kopmalar ve aşınmalar üçgene benzeyen şekiller oluşturabilir. Özellikle tabakalı kayaçlarda doğal kırılma yüzeyleri geometrik görünebilir. Bu nedenle ilk bakışta düzenli görünen her şeklin insan eliyle oluşturulduğu kabul edilmemelidir. İnsan eliyle yapılmış olabilecek bir motifte düzenli kenarlar, tekrarlanan işleme izleri veya çevresindeki başka insan yapımı unsurlarla ilişki görülebilir. Fakat bu özellikler de tek başına kesin tarihlendirme sağlamaz. Jeolojik süreçler, taşın türü ve yüzeyin maruz kaldığı çevresel koşullar uzman değerlendirmesi gerektirir. Üçgen İşaret Bilimsel Olarak Nasıl Değerlendirilir? Arkeolojik saha belgelemesinde kaya motifi fotoğraf ve ölçekle kayıt altına alınıyor; temsili canlandırma. Görsel alt metni: Kaya üzerindeki motifin ölçek ve fotoğrafla arkeolojik olarak belgelenmesi Bir üçgen motifin anlamı hakkında güvenilir değerlendirme yapabilmek için yalnızca yakın plan fotoğraf yeterli olmayabilir. Motifin bulunduğu kaya, çevresindeki yapı kalıntıları, yüzey ilişkileri ve bulunduğu alanın arkeolojik geçmişi birlikte ele alınmalıdır. Malzeme ve işçilik Taşın türü, yüzeyin doğal yapısı, işleme izlerinin yönü ve oyuk kenarlarının durumu kaydedilir. Farklı aletlerin oluşturduğu izler uzmanlar tarafından karşılaştırılabilir. Bu inceleme, motifin ne zaman yapıldığını tek başına belirlemez; diğer verilerle birlikte anlam kazanır. Buluntu bağlamı Motifin bir mezar steli, mimari blok, kaya mezarı, seramik parçası veya doğal kaya üzerinde bulunması yorumun temelini değiştirir. Arkeolojide bağlam, bir buluntunun nerede ve hangi diğer buluntularla birlikte ortaya çıktığını ifade eder. Bağlamı bozulmuş bir nesnenin yorumlanması çok daha güçtür. Karşılaştırmalı örnekler Aynı döneme, bölgeye ve nesne türüne ait belgelenmiş örnekler karşılaştırılabilir. Ancak yalnızca şekil benzerliği, iki işaretin aynı anlama geldiğini kanıtlamaz. Kappadokya mezar stellerindeki Argaios tasviri ile Tatarlı Höyük seramiklerindeki çömlekçi işaretleri bu ayrımın neden önemli olduğunu göstermektedir. Fotoğraf ve konum belgelemesi Kültür varlığı olabileceği düşünülen bir motif, ona zarar vermeden genel görünüm ve yakın plan fotoğraflarla belgelenebilir. Fotoğrafta ölçek bulunması ölçü algısını kolaylaştırır. Ancak yüzeye tebeşir sürmek, boya kullanmak, kazımak, ıslatmak veya temizlemek gibi müdahalelerden kaçınılmalıdır. Hassas konum bilgileri sosyal medyada herkese açık biçimde paylaşılmamalı; yetkili kurumlarla paylaşılmalıdır. Üçgen Define İşareti Hakkındaki Yaygın İddialar Üçgenin yönüne, büyüklüğüne, derinliğine veya yanındaki küçük şekillere göre gömünün yeri ve derinliğinin bulunabileceğini söyleyen anlatımlar yaygındır. Ancak bunlar arkeolojik yöntemle doğrulanmış genel kurallar değildir. Ters üçgenin her zaman mezar veya oda gösterdiği kanıtlanmış değildir. Büyük üçgenin daha büyük bir hazineyi temsil ettiğini gösteren genel bir arkeolojik kural yoktur. Oyma derinliğinden hareketle yer altındaki bir buluntunun derinliği hesaplanamaz. Üçgenin köşeleri veya yanındaki küçük oyuklar, kendiliğinden yön ve mesafe ölçüsü oluşturmaz. Bir işaretin yakınında görülen boşluk veya çatlak, mutlaka kapalı bir oda ya da geçit bulunduğunu göstermez. Bu tür iddialar belirli bir yerdeki tarihsel verilerle desteklenmedikçe halk arasındaki yorumlar olarak ele alınmalıdır. Bir şekle önceden kabul edilmiş bir anlam yüklemek, araştırmacıyı diğer olasılıkları göz ardı etmeye yöneltebilir. Tarihi Bir Üçgen Oyma veya Kabartma Görülürse Ne Yapılmalı? Taş üzerindeki şeklin eski bir döneme ait olabileceği düşünülüyorsa öncelik, buluntunun korunması ve yetkili kurumlara bildirilmesidir. İşareti daha belirgin hâle getirmek amacıyla kazımak, genişletmek veya çevresinde kazı yapmak hem bilimsel bilgiyi yok edebilir hem de hukuki sorun doğurabilir. Taşın yüzeyini kazımayın, kırmayın veya yerinden sökmeyin. Oyukları temizlemek için metal alet, kimyasal madde, boya veya tebeşir kullanmayın. Buluntunun çevresinde izinsiz kazı, sondaj veya zemin müdahalesi yapmayın. Mümkünse hiçbir fiziksel müdahalede bulunmadan genel görünüm ve yakın plan fotoğraflarını alın. Buluntunun bulunduğu yeri ve çevresini not edin; hassas konum bilgilerini herkese açık paylaşmayın. Kültür varlığı olabileceğini düşünüyorsanız en yakın müze müdürlüğüne veya mevzuatta belirtilen yetkili makamlara bildirin. Türkiye’de Define Arama, Kazı ve Kültür Varlıklarına İlişkin Yasal Düzenlemeler Türkiye’de define arama ile arkeolojik kazı aynı işlem değildir. Define arama, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 50. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Define Arama Yönetmeliği çerçevesinde, belirli koşullara ve ruhsat sürecine bağlıdır. Arkeolojik kazı ve araştırmalar ise ayrıca ilgili mevzuat ve yetkili kurumların izinleri kapsamında yürütülür. 2863 sayılı Kanun neden önemlidir? 2863 sayılı Kanun, tarih öncesi ve tarihi dönemlere ait bilimsel ve kültürel değer taşıyan taşınır ve taşınmaz varlıkları kültür varlığı kapsamında ele alır. Kanunun 6. maddesinde kaya mezarları, yazılı, resimli ve kabartmalı kayalar, höyükler, tümülüsler, ören yerleri ve nekropoller gibi örnekler sayılır. Bu nedenle eski olabilecek bir kaya işareti, yalnızca define işareti olarak görülmemeli; korunması gereken bir kültür varlığının parçası olabileceği de dikkate alınmalıdır. İzinsiz kazı ve define aramanın yaptırımları 2863 sayılı Kanun’un 74. maddesi, kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı veya sondaj yapılmasını ve izinsiz define araştırılmasını suç olarak düzenler. Kanun metninde izinsiz kazı veya sondaj için iki yıldan beş yıla kadar; izinsiz define araştırması için üç aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Somut olayın niteliği, alanın koruma statüsü ve yürürlükteki mevzuat değerlendirmeyi etkileyebilir; bu nedenle bu açıklama hukuki danışmanlık yerine geçmez. Ruhsatlı define aramasında temel sınırlar Define Arama Yönetmeliği’nde 21 Temmuz 2020 tarihinde yapılan değişiklikle başvuru, alan ve çalışma koşulları yeniden düzenlenmiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığının yayımladığı değişiklik metnine göre define aranacak alan 50 metrekareyi ve 10 metre derinliği geçemez; su altında define araması yapılamaz. Ruhsat, ilgili müze müdürlüğünün hazırladığı süreç ve valilik değerlendirmesi sonucunda düzenlenir; ruhsat verildiği yıl için geçerlidir. Arama aralıksız en çok 15 gün devam edebilir. Hava muhalefeti veya doğal afet nedeniyle çalışılamayan süreler için yönetmelikte belirtilen koşullarla bir defalık uzatma öngörülür. Aynı süre içinde birden fazla yerde arama izni verilemez ve izin başkasına devredilemez. Başvuruda alanın konumu ve mülkiyet durumu açıklanır. Yönetmelik; teknik elemana çizdirilmiş 1/500 ölçekli harita veya kroki, çeşitli yönlerden fotoğraflar, özel mülkiyette malik muvafakati, ilgili altyapı ve çevre güvenliği onayları gibi belgeler öngörür. Başvuruya konu alanın sit alanı, mezarlık veya Kanun kapsamında korunan yerlerden olup olmadığı müze müdürlüğünce değerlendirilir. İzinli aramada kültür varlığına rastlanırsa Ruhsatlı define araması sırasında kültür veya tabiat varlığı niteliğinde bir buluntuya rastlanması hâlinde arama durdurulmalı ve yetkili makamlara bildirim yapılmalıdır. Yönetmelik, bulunan malzemenin uzman heyetince değerlendirilmesini ve kültür varlığı niteliğindeki buluntuların müzeye teslim edilmesini öngörür. Ruhsat, arayıcıya arkeolojik eseri sahiplenme veya yerinden çıkarma hakkı vermez. Kültür varlığı bulunduğunda bildirim yükümlülüğü 2863 sayılı Kanun’un 4. maddesi, taşınır veya taşınmaz kültür ve tabiat varlığı bulanların durumu en geç üç gün içinde en yakın müze müdürlüğüne; köyde muhtara veya diğer yerlerde mülki idare amirlerine bildirmesini zorunlu kılar. Buluntuya müdahale etmek yerine korumak ve bildirmek esastır. Önemli yasal uyarı: Arazi sahibinin izni tek başına define kazısı yapma yetkisi vermez. Dedektör, kürek veya başka bir cihaz kullanılması da izinsiz kazı ve araştırmayı kendiliğinden yasal hâle getirmez. İşleme başlamadan önce güncel mevzuat ve yetkili müze müdürlüğünün yönlendirmesi esas alınmalıdır. Sonuç: Üçgenin Anlamı Şekilden Değil, Bağlamdan Anlaşılır Üçgen motifleri, farklı dönemlerde farklı nesneler üzerinde kullanılmıştır. Kappadokya mezar stellerinde Argaios Dağı ile ilişkilendirilen üçgen tasvirleri; Tatarlı Höyük’te ise Hitit İmparatorluk Dönemi seramikleri üzerinde üretim ve kullanım süreciyle ilişkili olabilecek üçgen işaretleri belgelenmiştir. Bu örnekler, aynı geometrik biçimin farklı kültürel ve işlevsel anlamlar taşıyabileceğini gösterir. Dolayısıyla kaya üzerindeki bir üçgeni yalnızca yönüne, büyüklüğüne veya derinliğine bakarak define işareti olarak tanımlamak bilimsel açıdan doğru değildir. DefineAtlas’ın yaklaşımı, halk arasında dolaşan yorumları tarihsel ve arkeolojik verilerden ayırmak; kanıtlanmış bulguları kaynaklarıyla sunmak ve kültür varlıklarının korunmasını öncelemektir. Bir işaretin gerçek anlamı, ancak bulunduğu bağlamın uzmanlar tarafından incelenmesiyle değerlendirilebilir. Sık Sorulan Sorular Üçgen define işareti kesin olarak hazine anlamına mı gelir? Hayır. Üçgen biçimi tek başına hazine veya değerli eşya bulunduğunu kanıtlamaz. Tarihsel eserlerde farklı işlevlerle kullanılmıştır. Ters üçgen define işareti neyi gösterir? Ters üçgenin her yerde geçerli tek bir anlamı yoktur. Tatarlı Höyük’te ters üçgen biçimli seramik işaretleri belgelenmiştir; bunlar seramik üzerindeki çömlekçi işaretleri bağlamında değerlendirilmiştir. Üçgen oyma ile üçgen kabartma nasıl ayırt edilir? Oyma, taş yüzeyinden malzeme çıkarılarak oluşturulur ve çevresine göre daha derinde kalır. Kabartma ise çevresindeki yüzeyden daha yüksek bırakılır. Üçgenin yanında daire veya nokta bulunması ne anlama gelir? Bu unsurların anlamı bulunduğu nesneye ve kompozisyona bağlıdır. Tek başına daire veya nokta, mesafe ya da yön anlamına geldiği şeklinde yorumlanamaz. Üçgen işaretin hangi döneme ait olduğu nasıl anlaşılır? Sadece biçiminden veya aşınmasından kesin tarih verilemez. Malzeme, işçilik, arkeolojik tabaka, çevredeki buluntular ve karşılaştırmalı örnekler birlikte değerlendirilir. Kaya üzerinde üçgen oyma bulursam kazı yapabilir miyim? Hayır. Bir şeklin define işareti olduğunu düşünmek kazı yetkisi vermez. Kültür varlığı olabileceği düşünülüyorsa müdahale edilmemeli ve ilgili müze müdürlüğüne bildirilmelidir. Define araması için mevzuata uygun ruhsat süreci gerekir. Ruhsatlı define araması için alan sınırı nedir? 2020 yılında değiştirilen Define Arama Yönetmeliği’ne göre arama alanı 50 metrekareyi ve 10 metre derinliği geçemez; su altında define araması yapılamaz. İzin ve diğer koşullar başvuru konusu yerin durumuna göre yetkili makamlarca değerlendirilir. Kaynakça ve İleri Okuma Kara, Murat Ufuk (2016). “Kappadokia Stelleri Üzerindeki Argaios (Erciyes) Dağı Betimlemesi.” Cedrus, 4, 303–313. DOI: 10.13113/CEDRUS/201618. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cedrus/article/674175 Oyman-Girginer, Özlem (2022). “Tatarlı Höyük Hitit İmparatorluk Dönemi Seramiklerinde Çömlekçi İşaretleri.” Amisos, 7(12), 84–98. DOI: 10.48122/amisos.1123096. https://dergipark.org.tr/tr/pub/amisos/article/1123096 T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Define Arama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (21.07.2020; 31192 sayılı Resmî Gazete). https://teftis.ktb.gov.tr/TR-299393/define-arama-yonetmeliginde-degisiklik-yapilmasina-dair-yonetmelik.html T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü – Define arama hakkında sıkça sorulan sorular. https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-63359/sikca-sorulan-sorular.html 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu – Bakanlık tarafından yayımlanan kanun metni. https://engelsiz.ktb.gov.tr/Eklenti/38041,2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunupdf.pdf?0= Editoryal not: Makale bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Görseller yapay zekâ ile üretilmiş temsili canlandırmalardır; gerçek kazı buluntusu veya müze eseri fotoğrafı değildir. Mevzuatla ilgili işlem yapmadan önce güncel resmî metin ve yetkili kurum görüşü kontrol edilmelidir. Bunu paylaş: Facebook üzerinde paylaş (Yeni pencerede açılır) Facebook İlgili Yazı gezinmesi Definede Orak İşareti Ne Anlama Gelir? Arkeolojik ve Geleneksel Yorumlar Yonca,Mihrap ve oyma işaretleri define ve arkoloji karşılaştırma